Zehirlenmelerde İlk Yardım

Zehirlenme Yolları ve Müdahale

• Sindirim Yoluyla (ilaç, besin, kimyasal): Kazazede kusturulmaz (özellikle asit-alkali gibi yakıcı madde içmişse kesinlikle). Bilinç kontrol edilir, 112 aranır.
• Solunum Yoluyla (gaz): Kazazede derhal temiz havaya çıkarılır, ortam havalandırılır. Sıkan giysiler gevşetilir.
• Cilt Yoluyla (ilaçlama, kimyasal temas): Zehir bulaşan giysiler çıkarılır, cilt bol ve tazyiksiz su ile yıkanır.

Karbonmonoksit (CO) Zehirlenmesi

• Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gazdır; bu yüzden fark edilmesi çok zordur.
• Egzoz gazı, soba ve şofben kaynaklı zehirlenmelerin nedenidir. Kapalı garajda motoru çalışır durumda bekletmek CO zehirlenmesine yol açar.
• Belirtiler: baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, ciltte kiraz kırmızısı renk.

Zehirlenmede Genel İlkeler

• Kazazedenin bilinç, solunum ve dolaşımı değerlendirilir; solunum yoksa temel yaşam desteğine başlanır.
• Ulusal Zehir Danışma Merkezi (114) aranarak danışılabilir; acil durumda 112 aranır.
• Zehirlenmeye neden olan madde, ilaç kutusu veya kusmuk örneği sağlık ekibine gösterilmek üzere saklanır.
• Gaz zehirlenmesi olan kapalı ortama girerken kurtarıcı kendi güvenliğini sağlar; elektrik düğmesi çalıştırılmaz, kibrit yakılmaz.

Sınavda Sık Sorulanlar

• Hangi durumda kesinlikle kusturma yapılmaz? Bilinci kapalıysa, yakıcı madde (asit, alkali) ya da petrol ürünü içmişse.
• Karbonmonoksit zehirlenmesinin kaynağı nedir? Kapalı ortamda çalışan motor, soba veya şofben gibi kaynaklardan çıkan egzoz/baca gazı.
• Cildine kimyasal bulaşan kişiye ne yapılır? Bulaşık giysileri çıkarılır, cilt bol ve tazyiksiz suyla yıkanır.

💡 Sınav Notu

Solunum yolu zehirlenmesinde İLK iş kazazedeyi temiz havaya çıkarmaktır. Yakıcı madde (asit/alkali) içen kazazede KESİNLİKLE kusturulmaz. Karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur.