Elektrik Sistemi, Akü ve Marş

Elektrik Sisteminin Ana Parçaları

• Akü (Batarya): Aracın elektrik enerjisini depolar; motor çalışmıyorken alıcıları (far, radyo vb.) besler.
• Marş Motoru: İçten yanmalı motoru İLK harekete geçiren elektrik motorudur.
• Alternatör (Şarj Dinamosu): Motor çalışırken elektrik üreterek aküyü şarj eder ve sistemi besler.

Akü Bakımı ve Kullanımı

• Bakım gerektiren akülerde eksilen elektrolit yalnızca saf su ile tamamlanır (asit veya çeşme suyu eklenmez).
• Oksitlenen kutup başları ılık su ile temizlenir, gevşek bağlantılar sıkılır.
• Takviye (akü ile çalıştırma) yapılırken kablolar artı (+) artıya, eksi (-) eksiye bağlanır.
• Marşa kesintisiz olarak 10-15 saniyeden uzun basılmaz; akü boşalır ve marş motoru zarar görür.

Elektrik Arızalarında Dikkat

• Sigortalar: Devreleri aşırı akımdan korur; atan sigorta aynı değerdeki sigortayla değiştirilir, tel sarılarak geçici çözüm yapılmaz.
• Akü kutup başları sökülürken önce eksi (-) kutup, takılırken önce artı (+) kutup bağlanır; kısa devre ve kıvılcım riski azalır.
• Akü şarj olurken patlayıcı hidrojen gazı çıkarır; akünün yakınında kıvılcım çıkarılmaz ve ateş yakılmaz.
• Marş motoru çalışmıyorsa araç itilerek çalıştırılmaya zorlanmamalıdır; aktarma organlarına ve katalitik konvertöre zarar verebilir.

Sınavda Sık Sorulanlar

• Şarj göstergesi yanarsa ne anlaşılır? Alternatör aküyü şarj etmiyordur; vantilatör kayışı kopmuş veya gevşemiş olabilir.
• Aküde eksilen sıvıya ne eklenir? Saf su.
• Motor çalışırken araçtaki elektriği kim üretir? Alternatör.

💡 Sınav Notu

Aküyü şarj eden parça ALTERNATÖR, motoru ilk harekete geçiren parça MARŞ MOTORU'dur. Aküye yalnızca saf su eklenir; takviyede artı artıya, eksi eksiye bağlanır.